Retired LEGO sets: stijgt de waarde als een set uit productie gaat?

Elke LEGO-set heeft een houdbaarheidsdatum in de winkel. Na een paar jaar haalt de LEGO Groep hem uit het assortiment en is hij alleen nog tweedehands of als restvoorraad te koop. Verzamelaars noemen zo'n set "retired". Rond dat moment ontstaat vaak de vraag of je moet kopen voordat het te laat is, en of zo'n set daarna meer waard wordt. In dit artikel lees je wat onderzoek daarover zegt, welke soorten sets het best hun waarde houden en waarom je voorzichtig moet zijn met verwachtingen.

Belangrijk vooraf: dit artikel is geen financieel advies. De waarde van LEGO kan stijgen, maar ook gelijk blijven of dalen.

Het korte antwoord

Retired LEGO-sets worden op de tweedehandsmarkt gemiddeld duurder, maar zeker niet allemaal. Economen van HSE University vonden in prijzen van 2.322 sets uit 1987-2015 een gemiddeld rendement van 10 tot 11 procent per jaar, met uitschieters van min 50 tot plus 600 procent. Prijzen stijgen meestal pas twee tot drie jaar nadat een set uit productie is, en het onderzoek ging uitsluitend over nieuwe, ongeopende sets.

Wat betekent "retired" bij LEGO?

Een set is retired als LEGO hem niet meer produceert en verkoopt. Hoe lang een set in de winkel ligt, verschilt sterk. Een paar voorbeelden uit Technic, met de data zoals Brickset ze bijhoudt:

Je ziet dat de looptijd kan variëren van iets meer dan twee jaar tot vijf jaar of langer. Na het uit-productiemoment hangt de prijs alleen nog af van vraag en aanbod.

Wat zegt onderzoek over de waarde van retired sets?

Het bekendste onderzoek komt van economen van HSE University en verscheen in 2021 in het vakblad Research in International Business and Finance onder de titel "LEGO: the toy of smart investors". Volgens het persbericht op EurekAlert keken de onderzoekers naar deze gegevens:

• 2.322 sets uit de periode 1987-2015.
• Alleen nieuwe, ongeopende sets, met prijzen uit de winkel en van online veilingen.
• Gemiddeld 10 tot 11 procent prijsstijging per jaar op de tweedehandsmarkt.
• Spreiding van min 50 tot plus 600 procent per jaar tussen individuele sets.
• Twee tot drie jaar na het uit productie gaan begint de prijs meestal pas te stijgen.

De onderzoekers zagen ook dat LEGO-prijzen nauwelijks meebewogen met de aandelenmarkt; ze stegen zelfs tijdens de financiële crisis van 2008. Maar ze waarschuwen direct: het loont volgens hen alleen op de lange termijn, dus langer dan drie jaar, en de kosten voor verzending en opslag zijn hoger dan bij financiële producten. Bovendien zijn niet alle sets even succesvol.

Een kanttekening die vaak vergeten wordt: de cijfers gaan over 1987-2015. Ze beschrijven het verleden, niet wat sets die nu uit productie gaan in de toekomst doen. Als meer mensen sets ongeopend in de kast zetten om ze later te verkopen, komt er meer aanbod. Dat kan de prijsstijging afremmen.

Welke sets houden hun waarde het best?

Uit hetzelfde onderzoek, zoals Phys.org het samenvat, komen een paar duidelijke patronen naar voren.

Kleine en hele grote sets

Opvallend genoeg stijgen kleine en zeer grote sets sneller in prijs dan middelgrote. Kleine sets bevatten vaak unieke onderdelen of minifiguren die verzamelaars zoeken. Grote sets worden in kleinere aantallen gemaakt en trekken volwassen kopers aan met een groter budget.

Thema's met een verhaal

Sets met een thema doen het volgens de onderzoekers het best: bekende gebouwen, populaire films en feestdagen. Als voorbeelden van dure sets noemen ze onder meer de Millennium Falcon, Cafe Corner, de Taj Mahal, de Death Star II en de Imperial Star Destroyer.

Beperkte oplages en promotiesets

Gelimiteerde edities en promotiesets zijn aantrekkelijk vanwege hun zeldzaamheid. Er zijn er simpelweg weinig van gemaakt.

Nostalgie

Sets van 20 tot 30 jaar oud roepen nostalgie op bij volwassen fans die er als kind mee speelden. Daar zit volgens het onderzoek een flinke prijsopdrijvende factor.

Schaarste door gebruik

Na het uit productie gaan komen er relatief weinig sets op de tweedehandsmarkt. Veel eigenaren raken onderdelen kwijt of gooien sets weg, en anderen houden ze gewoon.

Hoeveel is een gebruikte retired set waard?

Hier zit een belangrijk verschil met het onderzoek. De 10 tot 11 procent geldt voor nieuwe, ongeopende sets. Een gebouwde, bespeelde set volgt een eigen markt, waarin compleetheid, handleiding, doos en staat de prijs bepalen.

Een voorbeeld van BrickVillage, op dit moment: een gebruikte, complete 42055 Emmerwiel Graafmachine met handleiding staat te koop voor € 215. Dat is iets onder de oorspronkelijke adviesprijs van € 229,99. Een gebruikte 42099 4x4 X-treme Off-Roader met doos en boekje staat voor € 150, terwijl de adviesprijs € 229,99 was. Dit zijn vraagprijzen van verkopers, geen vastgestelde waarde, maar ze laten zien dat retired niet automatisch duurder betekent. Zeker bij gebruikte sets kan de prijs onder de winkelprijs liggen.

Wat bepaalt de waarde van een gebruikte set vooral?

1. Compleetheid: ontbreken er onderdelen of minifiguren, dan daalt de prijs snel.
2. Handleiding: zonder boekje is een set minder aantrekkelijk.
3. Doos: voor verzamelaars een duidelijke meerwaarde, zeker in goede staat.
4. Staat van de stenen: vergeling, krassen en bijtsporen drukken de prijs.
5. Rookvrij en schoon: kopers vragen hier steeds vaker naar.

Wil je weten hoe je zelf een realistische prijs bepaalt, lees dan zo bepaal je de juiste prijs voor je tweedehands set.

Bewaren met doos: zo houd je je set in goede staat

Wie sets bewaart, doet er goed aan ze droog, donker en op kamertemperatuur op te slaan. Zonlicht kan stenen en dozen laten verkleuren, en vocht tast karton aan. Bewaar dozen liefst rechtop en zonder zware stapels erop, zodat de hoeken niet indeuken. Handleidingen leg je vlak, bijvoorbeeld in een map, zodat ze niet kreuken.

Is LEGO een goede belegging?

Dat valt niet te voorspellen, en daarom geven wij geen beleggingsadvies. Het onderzoek laat zien dat retired sets in het verleden gemiddeld duurder werden, maar ook dat sommige sets fors in waarde daalden. Daarbij komen kosten voor opslag en verzending, en het risico dat een thema uit de mode raakt. De onderzoekers zeggen zelf dat je een echte LEGO-fan moet zijn om in te schatten welke sets potentie hebben. Koop daarom bij voorkeur sets die je zelf mooi vindt. Stijgt de waarde, dan is dat mooi meegenomen; daalt hij, dan heb je in elk geval een set waar je plezier aan hebt.

Tot slot

Retired LEGO-sets kunnen in waarde stijgen, vooral als ze nieuw, compleet en zeldzaam zijn, maar een garantie bestaat niet. Kijk in de catalogus welke retired sets nu tweedehands te koop zijn, of zet je eigen verzameling te koop via Verkoop iets. Hoe kopersbescherming werkt lees je in de FAQ, en meer artikelen over waarde vind je onder Waarde en investeren. Met de BrickVillage-app volg je het aanbod ook onderweg. En onthoud: dit artikel is geen financieel advies, de waarde van LEGO-sets kan stijgen en dalen.

LEGO® is een handelsmerk van de LEGO Groep. BrickVillage is een onafhankelijke marktplaats en is niet verbonden aan de LEGO Groep.