LEGO onderdeelnummer vinden: design ID en element ID uitgelegd

Je vindt een stuk dat in je set ontbreekt, of je wilt een partij losse stenen verkopen, en dan sta je ineens tussen allerlei nummers. Op de steen staat 3001, in de handleiding staat 300121 en op een onderdelensite zie je weer iets anders. Dat is verwarrend, maar het systeem erachter is goed te begrijpen. In dit artikel leggen we uit waar je het onderdeelnummer van een LEGO steen vindt, wat het verschil is tussen een design ID en een element ID, en hoe je een losse steen in een paar stappen opzoekt.

Het korte antwoord

Het kleine nummer dat op veel LEGO onderdelen staat, is het design ID: dat beschrijft alleen de vorm, zoals 3001 voor de steen van 2x4. Het element ID beschrijft vorm en kleur samen, zoals 300121 voor een rode steen van 2x4, en dat nummer vind je in de onderdelenlijst achterin nieuwere handleidingen. Zoek je een onderdeel op, gebruik dan het design ID plus de kleur, of direct het element ID.

Drie nummers die vaak door elkaar lopen

Bij LEGO kom je drie soorten nummers tegen die elk iets anders zeggen:

• Setnummer: het nummer van de doos, zoals 10294 voor de Titanic. Dit gaat over een complete set, niet over een onderdeel.
• Design ID: de vorm van een onderdeel, ongeacht de kleur. Een steen van 2x4 is 3001, in elke kleur.
• Element ID: de vorm in één specifieke kleur, en bij bedrukte onderdelen ook met één specifieke opdruk.

Volgens Brickset, dat de officiële onderdeelgegevens van LEGO bijhoudt, staat het design ID als nummer van 4 of 5 cijfers op het onderdeel zelf. Het element ID bestaat uit 6 of 7 cijfers en staat in de onderdelenlijst achterin de handleiding.

Waar staat het nummer op een LEGO steen?

Het design ID is in de mal meegegoten en dus heel klein. Je vindt het meestal:

1. aan de onderkant van een steen of plaat, tussen de buisjes;
2. aan de binnenkant van een buisje of nop;
3. aan de achterkant van platte onderdelen, zoals tegels.

Houd de steen onder fel licht en draai hem tot de cijfers leesbaar worden. Een telefooncamera met zoom werkt vaak beter dan turen. Heel kleine onderdelen hebben vaak geen ruimte voor een nummer, en op oude of versleten stenen is het soms onleesbaar.

Let op: je ziet op stenen ook kleine cijfercombinaties die niets met het onderdeelnummer te maken hebben. Die horen bij het productieproces, bijvoorbeeld om aan te geven in welke mal de steen gemaakt is. Het design ID is het nummer van 4 of 5 cijfers dat los staat.

Hoe zijn de nummers ontstaan?

Een stukje geschiedenis helpt om de logica te zien. Brickset beschrijft het zo:

• Design IDs worden vermoedelijk sinds 1968 intern gebruikt en staan sinds ongeveer 1985 op de onderkant van onderdelen.
• De reeks begon bij 3001, de steen van 2x4. Daarna kregen soorten onderdelen eigen blokken: 3001 tot 3009 voor stenen, 3020 tot 3036 voor platen, 3037 tot 3050 voor dakpannen van 45 graden en 3068 tot 3070 voor tegels.
• Halverwege de jaren negentig kwamen er nummers van 5 cijfers, vanaf 30000.
• Element IDs waren eerst simpelweg het design ID met de kleurcode erachter. Een witte steen van 2x4 (kleur 1) werd 300101, een rode (kleur 21) 300121.
• Toen LEGO in 1994 overstapte op een nieuw computersysteem, kregen elementen een doorlopend nummer van 7 cijfers, beginnend bij 4100000. Nieuwe elementen krijgen tegenwoordig een nummer in de reeks 6xxxxxx.

Daardoor kun je in een oud element ID nog de vorm herkennen, maar in een nieuw element ID niet. Dezelfde steen van 2x4 in het lichte blauwgrijs heeft bijvoorbeeld element ID 4211385, waar je de 3001 niet meer in terugziet.

Een paar bekende onderdelen in de verschillende systemen

LEGO, BrickLink en Rebrickable gebruiken niet altijd hetzelfde nummer voor hetzelfde onderdeel. Het stappenplan van Brickfact om onderdelen te herkennen zet een paar veelvoorkomende voorbeelden naast elkaar:

De ronde plaat van 1x1 is het klassieke struikelblok: LEGO zegt 6141, BrickLink zegt 4073. BrickLink vermeldt het LEGO nummer meestal als alternatief, dus via de zoekfunctie kom je er toch uit.

Uitzonderingen die je moet kennen

Het systeem is logisch, maar er zijn een paar valkuilen.

Transparante onderdelen hebben soms een eigen nummer

Transparante onderdelen worden van een ander soort plastic gemaakt en hebben daarom soms een eigen mal en een eigen design ID. Zo heeft de transparante ronde plaat 1x1 design ID 30057 en de transparante tegel 1x2 design ID 30070.

Vernieuwde vormen krijgen een nieuw nummer

Als LEGO een onderdeel aanpast, ook als je het verschil bijna niet ziet, volgt er een nieuw design ID. Een van de eerste beugelplaatjes om zijwaarts te bouwen had eerst nummer 2436, daarna 10201 en later 28802. Bij het bestellen loont het dus om de catalogustekening goed te vergelijken, bijvoorbeeld bij een tegel met of zonder groef aan de onderkant.

Teruggekeerde onderdelen krijgen een nieuw element ID

Stopt LEGO met een onderdeel in een bepaalde kleur en komt het later terug, dan krijgt het een nieuw element ID. Brickset noemt een dakpan van 1x6x5 die in 1999 nummer 4117031 had, in 2004 nummer 4215714 en in 2018 nummer 6223277. Een nieuw nummer betekent dus niet altijd een nieuw onderdeel.

Minifiguren: de opdruk beslist

De meeste torso's van minifiguren delen één design ID: 76382. Volgens Brickset vallen daar zo'n 2.800 varianten onder, bedrukt en onbedrukt. Voor torso's, hoofden en benen heb je dus het element ID uit de handleiding nodig, of de eigen codes van fansites. Voor complete minifiguren gebruiken verzamelaars weer andere codes, die we uitleggen in ons artikel over minifiguur codes zoals sw0891.

Kleurnamen: LEGO en fans zeggen het anders

Het design ID zegt niets over de kleur, dus die moet je er altijd zelf bij kiezen. En daar zit nog een addertje: LEGO gebruikt eigen kleurnamen, terwijl de meeste verkopers de namen van BrickLink gebruiken. Wat LEGO Medium Stone Grey noemt, heet bij BrickLink Light Bluish Gray. Oud grijs en nieuw grijs liggen bovendien dicht bij elkaar. Hoe je die uit elkaar houdt, lees je in ons artikel over LEGO kleuren zoals oud grijs en bley.

Zo zoek je een losse LEGO steen op: stap voor stap

1. Lees het nummer op het onderdeel. Gevonden? Dan heb je het design ID. Kies daarna de kleur.
2. Weet je uit welke set het komt? Kijk in de onderdelenlijst achterin de handleiding. Die staat er volgens Brickset sinds 2006 in alle handleidingen in, met element ID en aantal. De digitale handleidingen van LEGO bevatten dezelfde lijst.
3. Geen nummer en geen set? Beschrijf het onderdeel zoals catalogi dat doen: tel de noppen in beide richtingen en bepaal de soort. Een steen is drie platen hoog, een plaat een derde daarvan en een tegel is een plaat zonder noppen.
4. Nog steeds onzeker? Gebruik een fotozoekfunctie zoals Brickognize, die werkt in de browser en een voorstel doet voor het onderdeel en de kleur.
5. Controleer altijd de tekening. Vergelijk het resultaat met de afbeelding in de catalogus voordat je bestelt of verkoopt.

Met het juiste nummer kun je ook kijken of LEGO het onderdeel nog los verkoopt via Pick a Brick, of een ontbrekend onderdeel uit een nieuwe set aanvragen via de klantenservice. Beide werken met het element ID of het design ID.

Waarom dit handig is bij kopen en verkopen

Bij losse onderdelen is het juiste nummer goud waard. Als koper weet je precies wat je krijgt, en als verkoper voorkom je discussie over de verkeerde variant of kleur. Zet het nummer en de kleurnaam in je advertentie, en noem bij twijfel ook de oude of nieuwe variant. Zoek je zelf onderdelen? In de catalogus van BrickVillage vind je een aparte categorie voor losse onderdelen en voor minifiguren.

Tot slot

Onthoud vooral dit: het nummer op de steen is de vorm, het nummer in de handleiding is vorm plus kleur. Met die twee kom je bijna altijd bij het juiste onderdeel uit. Ben je aan het opruimen en heb je onderdelen of minifiguren over? Zet ze dan online via Verkoop iets, ook makkelijk vanuit de BrickVillage app. Meer uitleg over figuren en stenen vind je in het thema minifiguren en onderdelen.

LEGO® is een handelsmerk van de LEGO Groep. BrickVillage is een onafhankelijke marktplaats en is niet verbonden aan de LEGO Groep.