LEGO brick separator gebruiken: zo haal je plaatjes en tegels los
6 min lezenBrickVillage redactie
Met de LEGO brick separator haal je vastzittende plaatjes, tegels en assen los zonder je nagels te slopen. We leggen de vier technieken uit en zetten alle versies sinds 1990 op een rij.
Iedereen die met LEGO bouwt, kent het moment: twee plaatjes zitten zo vast dat je nagels het opgeven. Gelukkig zit er in veel sets een klein oranje gereedschapje dat precies daarvoor bedoeld is. De brick separator, in het Nederlands ook wel stenenscheider genoemd, is misschien wel het handigste onderdeel dat LEGO ooit maakte. In deze gids lees je hoe hij werkt, welke vier technieken LEGO zelf aanraadt en welke versies er in de loop der jaren zijn verschenen.
Het korte antwoord
Een LEGO brick separator is een gereedschapje waarmee je vastzittende plaatjes, tegels en Technic-assen losmaakt zonder je vingers of de stenen te beschadigen. Je klikt het voorste deel op de noppen van een plaat en drukt de achterkant omlaag, waarna de schuine onderkant het plaatje loswipt. De huidige oranje versie heeft daarnaast een kort asje om Technic-assen uit te duwen en een dunne rand om tegels los te krijgen.
Waarom heb je een brick separator nodig?
LEGO-stenen klemmen bewust stevig. Bij grote stenen is dat geen probleem, maar platte onderdelen zoals 1x2- en 2x2-plaatjes of tegels zonder noppen bieden weinig grip. Wie ze toch met nagels, tanden of een mes losmaakt, riskeert krassen, scheurtjes en pijnlijke vingers. Met een separator gaat het sneller, veiliger en zonder schade.
Hij komt vooral van pas bij:
- Twee plaatjes op elkaar die je verkeerd hebt gebouwd.
- Tegels die plat op een plaat liggen en nergens grip geven.
- Technic-assen die vastzitten in een steen met een kruisgat.
- Uit elkaar halen van een set voordat je hem opbergt of verkoopt.
Zo gebruik je een LEGO brick separator: vier technieken
LEGO legt op de eigen hulppagina vier manieren uit. Hieronder staan ze in eigen woorden.
1. Een plaatje van de bovenkant losmaken
- Druk de voorkant van de separator op twee noppen van het plaatje dat je wilt verwijderen. Hij klikt vast zoals een gewone steen.
- Houd de rest van je bouwwerk met je andere hand stil.
- Druk de achterkant van de separator omlaag. Gebruik de ribbels voor grip.
- Door de schuine onderkant wipt het plaatje los.
2. Een plaatje van de onderkant losmaken
Zit een plaatje aan de onderkant van een steen vast, draai het dan om. Druk de twee noppen aan de voorkant van de separator onder het plaatje, zodat hij vastklikt. Til daarna de achterkant op. De schuine bovenkant duwt het plaatje van de steen af.
3. Een Technic-as uitduwen
Bovenop de separator zit een klein stukje in de vorm van een as. Houd de steen met de vastzittende as stevig vast, zet het asje van de separator precies op het kruisgat en druk door. De as schuift er aan de andere kant uit.
4. Een tegel loswippen
Tegels hebben geen noppen, dus de eerste techniek werkt niet. Steek de dunne rand van de separator, de kant waar LEGO op staat, in de naad tussen tegel en plaat. Druk de andere kant omlaag, zodat de rand als hefboom werkt. De tegel springt los.
Handige trucs uit de praktijk
Naast de officiële technieken gebruiken bouwers een paar slimme varianten:
- Twee separators tegelijk. Een bekende truc die je in reviews op Brickset terugleest: klik één separator op het onderste plaatje en gebruik een tweede om het bovenste eraf te trekken. Handig bij twee plaatjes van dezelfde maat.
- Werk boven een bak. Vooral kleine tegels kunnen wegschieten. Werk boven een bak of op een handdoek, dan vind je alles terug.
- Niet wrikken bij scharnieren. Bij scharnierende delen, clips en dunne onderdelen kun je beter rustig met de hand werken. Een hefboom zet daar veel kracht op een klein punt.
- Sorteer meteen. Haal je een set uit elkaar, leg de onderdelen dan direct per soort of per zakje. Tips daarvoor staan in ons artikel over LEGO opbergen en sorteren.
Welke versies van de brick separator zijn er?
De separator heeft een hele geschiedenis. Volgens BrickResales verscheen de eerste versie in 1990 en bleef die ruim twintig jaar ongewijzigd.
| Versie | Introductie | Kleuren | Onderdeelnummer | Kenmerken |
|---|---|---|---|---|
| Eerste versie | 1990 | groen, oud donkergrijs | 6007 | grotere vorm, alleen voor plaatjes |
| Tweede versie | eind 2011 | oranje, ook donker turquoise | 96874 / 31510 | kleiner, met as en dunne rand voor tegels |
| LEGO Art separator | 2020 | meegeleverd bij LEGO Art | eigen ontwerp | breder, voor 1x1 ronde tegels in mozaïeksets |
Een paar feiten op een rij:
- Los verkrijgbaar als set 630. De groene versie verscheen in 1996 als losse set 630, en later kwam ook de oranje versie onder hetzelfde setnummer uit.
- Gewicht: volgens BrickLink weegt de oranje versie 3,93 gram en meet hij ongeveer 9,5 bij 2 noppen.
- Verspreiding: volgens BrickResales zat de versie uit 2011 in april 2022 in zo'n 12 procent van alle LEGO sets. Brickset telt het oranje element in meer dan 1.100 sets.
- LEGO Art: de brede versie uit 2020 is gemaakt om veel ronde 1x1 tegels tegelijk los te halen. BrickResales waarschuwt dat hij bijna te goed werkt: ga je te snel, dan vliegen de tegeltjes alle kanten op.
Hoe kom je aan een brick separator?
De kans is groot dat je er al een paar hebt. In veel sets zit er een in, en wie veel bouwt houdt er al snel een handvol over. Heb je er geen, dan zijn er een paar opties:
- Losse onderdelen. Zoek tussen de losse LEGO onderdelen op BrickVillage. Soms zit er een separator tussen de partijen die verkopers aanbieden.
- Bij een tweedehands set. Vraag bij het kopen van een set of de separator erbij zit. Sommige verkopers doen hem er gewoon bij.
- LEGO zelf. Via de service voor vervangende onderdelen van LEGO kun je losse elementen bestellen. Kijk daar of de separator op dat moment beschikbaar is.
Bouw je veel met Technic? Dan is het asje aan de bovenkant extra handig. In de Technic-categorie vind je sets waar je dat volop nodig hebt.
Veelgemaakte fouten
- Te veel kracht. De separator werkt met een hefboom. Duw rustig, dan breekt er niets.
- Op één nop klikken. Zet de voorkant altijd over twee noppen. Op één nop heb je te weinig grip en schiet hij weg.
- Verkeerde kant bij tegels. Gebruik voor tegels de dunne rand en niet de noppenkant.
- Bouwwerk niet vasthouden. Houd de rest van je model stil, anders trek je een groter deel los dan je wilt.
Tot slot
De brick separator kost bijna niets, maar bespaart veel ergernis en kapotte nagels. Met de vier technieken van LEGO haal je plaatjes, tegels en assen netjes los, of je nu een fout herstelt of een hele set uit elkaar haalt. Meer bouwtechnieken lees je in ons stuk over de SNOT-techniek en in alle artikelen onder bouwtips. Zoek je losse onderdelen of een nieuwe set om aan te beginnen, kijk dan in de BrickVillage catalogus. Heb je stenen over die je niet meer gebruikt? Zet ze te koop via verkoop iets of via de BrickVillage-app.
LEGO® is een handelsmerk van de LEGO Groep. BrickVillage is een onafhankelijke marktplaats en is niet verbonden aan de LEGO Groep.
Veelgestelde vragen
Wat is een LEGO brick separator?
Een klein gereedschap van LEGO om vastzittende plaatjes, tegels en Technic-assen los te maken. De huidige oranje versie heeft onderdeelnummer 96874 en zit in heel veel sets.
Hoe haal je een LEGO tegel los zonder noppen?
Steek de dunne rand van de separator, de kant met LEGO erop, in de naad tussen tegel en plaat. Druk de andere kant omlaag, dan wipt de tegel los.
Hoe krijg je een vastzittende Technic-as eruit?
Zet het asje bovenop de separator precies op het kruisgat van de steen en druk door. De as schuift er dan aan de andere kant uit.
Sinds wanneer bestaat de LEGO brick separator?
De eerste versie verscheen in 1990 in groen en grijs. Eind 2011 kwam de kleinere oranje versie met as, en in 2020 een brede variant voor LEGO Art mozaïeken.
Waar koop ik een losse brick separator?
Vaak heb je er al een uit een set. Anders vind je ze soms tussen losse onderdelen op BrickVillage of bestel je ze via de service voor vervangende onderdelen van LEGO.
Bronnen
Op zoek naar LEGO of iets te verkopen?
Bekijk duizenden tweedehands sets en onderdelen, of zet je eigen LEGO in een paar minuten online – met kopersbescherming.
Meer uit Bouwtips & MOC's
Alle artikelen →Grote LEGO set bouwen: zo pak je sets van duizenden stenen aan
De grootste LEGO-sets tellen inmiddels meer dan 12.000 stenen en vragen dagen aan bouwtijd. Met deze tips voor werkplek, sorteren, fouten voorkomen en tentoonstellen wordt elk groot bouwproject een plezier.
LEGO MOC bouwen: zo ontwerp je je eigen creatie stap voor stap
Een eigen LEGO-creatie bouwen is leuker met een plan. Zo kies je een onderwerp, ontwerp je digitaal in BrickLink Studio en verzamel je gericht de juiste onderdelen.
LEGO SNOT techniek: zo bouw je zijwaarts met brackets en headlight bricks
SNOT staat voor Studs Not On Top: bouwen met noppen opzij of ondersteboven. We leggen de rekenregels, de belangrijkste onderdelen en de valkuilen uit, zodat je zelf strakke zijkanten en details bouwt.
