Oplichting bij LEGO kopen en verkopen: zo herken je de bekendste trucs

Tweedehands LEGO kopen en verkopen is voor de meeste mensen een prettige ervaring. Je vindt sets die niet meer in de winkel liggen en geeft je eigen stenen een tweede leven. Toch zijn oplichters ook in deze hobby actief, vooral rond de feestdagen als er veel gekocht en verkocht wordt. De trucs zijn vaak dezelfde: een nepbetaalverzoek, een prijs die te mooi is of een koper die je naar WhatsApp lokt. In dit artikel lees je hoe je ze herkent, wat je als koper en verkoper kunt doen en welke stappen je zet als het toch misgaat.

Het korte antwoord

De meest voorkomende oplichting bij tweedehands LEGO is betaalfraude: een "koper" vraagt je een cent over te maken om je rekening te verifiëren en stuurt een link naar een nagemaakte bankwebsite. Daarnaast komt het voor dat je betaalt voor een set die nooit aankomt. Klik daarom nooit op betaallinks van onbekenden, betaal niet vooraf aan iemand die je niet kunt controleren en houd betaling en contact binnen een platform met kopersbescherming. Ben je toch opgelicht, neem dan direct contact op met je bank en doe aangifte bij de politie.

Hoe vaak komt oplichting bij tweedehands kopen voor?

Vaker dan veel mensen denken. Een paar cijfers uit Nederlandse bronnen, met het jaar erbij omdat recente landelijke cijfers schaars zijn:

• Volgens onderzoek van het CBS onder ruim 38.000 mensen was in 2018 ongeveer 2,7 procent van de Nederlanders slachtoffer van aankoopfraude, meldde Radar in 2019.
• Uit datzelfde onderzoek bleek dat iets minder dan een kwart van de slachtoffers aangifte doet, en dat negen op de tien gedupeerden hun geld definitief kwijt waren.
• In een artikel van ID.nl uit december 2023 wordt, met CBS-cijfers via RTL Nieuws, gemeld dat gemiddeld 685 Nederlanders per dag worden opgelicht via particuliere verkoopsites.

Die cijfers gaan over alle soorten spullen, niet alleen over LEGO. Ze laten wel zien dat oplettendheid geen overbodige luxe is.

De bekendste trucs bij LEGO kopen en verkopen

De Fraudehelpdesk onderscheidt bij aan- en verkoopfraude drie basisvormen: je betaalt en krijgt niets, je verstuurt en wordt niet betaald, of je ontvangt iets heel anders dan je kocht. Daaromheen zijn verschillende trucs ontstaan.

Het 1-centverzoek uitgelegd

Deze truc richt zich op verkopers. Radar beschreef in 2018, op basis van informatie van de politie, hoe het verloopt. Je zet een set te koop, een "koper" neemt contact op via WhatsApp en vertelt dat hij eerder is opgelicht. Daarom wil hij eerst controleren of jij echt bent, met een betaling van 0,01 euro. De link die hij stuurt lijkt op een bekend betaalverzoek, maar leidt naar een nep-iDEAL-pagina. Vul je daar je gegevens in, dan krijg je een foutmelding en word je gevraagd het opnieuw te proberen. Intussen gebruikt de oplichter je gegevens om geld van je rekening te halen. Volgens de politie varieert de schade van tientallen tot enkele honderden euro's per aangifte.

Het advies van de politie is duidelijk: reageer niet op betaalverzoeken van mensen die je niet kent. Wil je iemand iets laten zien, maak dan zelf een bedrag over vanuit je eigen bankapp.

Specifiek voor LEGO: namaak en incomplete sets

Bij LEGO speelt nog iets anders mee. Niet elke teleurstelling is oplichting, maar sommige verkopers verzwijgen bewust dat een set incompleet is of dat er kloonstenen tussen zitten. Let op deze signalen:

1. Alleen officiële productfoto's. Vraag om eigen foto's van de set, liefst met een briefje met je naam erbij.
2. Ontbrekende minifiguren. Die zijn vaak het waardevolste deel van een set. Vraag of ze echt van LEGO zijn en of ze compleet zijn.
3. Vage omschrijving. "Bijna compleet" kan één steen betekenen, of twintig.
4. Verdacht lage prijs voor een gewilde set. Een set die al jaren uit productie is, wordt zelden ver onder de gangbare prijs verkocht.

Hoe je echte LEGO onderscheidt van kloonstenen, lees je in ons artikel over namaak LEGO herkennen.

Zo verkoop je veilig

Als verkoper loop je vooral risico op betaalfraude. Houd deze regels aan:

• Deel nooit inloggegevens, pincodes of beveiligingscodes. Je bank vraagt daar nooit om via een chatbericht.
• Verstuur pas als de betaling via het platform is bevestigd, niet op basis van een screenshot.
• Verstuur altijd met track & trace en bewaar het verzendbewijs. Hoe je sets goed inpakt, lees je in ons artikel over LEGO verzenden.
• Wordt de koper ongeduldig of dringend, neem dan juist meer tijd.

Wil je zelf iets verkopen zonder gedoe met betaalverzoeken, zet je set dan op BrickVillage. Betaling loopt via het platform, je hoeft geen rekeningnummer te delen met de koper en je krijgt je geld zodra de koper bevestigt dat alles in orde is.

Zo koop je veilig

Als koper is het grootste risico dat je betaalt en niets ontvangt. Volgens ID.nl adviseert de politie om een handelspartij eerst te controleren. Dat kan op politie.nl met de functie "Controleer handelspartij", op rekeningnummer, website, telefoonnummer of e-mailadres. Een buitenlands rekeningnummer is volgens de politie een extra risico. Kijk ook naar reviews en naar hoe lang iemand al actief is.

Het belangrijkste is waar je betaalt. Op BrickVillage koop je met kopersbescherming: je betaling wordt vastgehouden tot het pakket is aangekomen en de verkoper wordt pas uitbetaald als jij aangeeft dat alles in orde is. Verkopers verzenden via PostNL, DHL of DPD. Heb je vragen over een advertentie, stel ze dan openbaar bij het product, zodat ook andere kopers meelezen. Zoek je een set, begin dan in de catalogus.

Wat doe je als je bent opgelicht?

Gaat het toch mis, handel dan snel. Deze stappen helpen:

1. Bel direct je bank als je gegevens hebt ingevuld op een verdachte pagina of geld hebt overgemaakt. Hoe sneller, hoe groter de kans dat een betaling nog tegen te houden is.
2. Bewaar alles: het advertentienummer, chatberichten, e-mailadres, telefoonnummer, rekeningnummer, bedrag en betaalmethode. ID.nl noemt precies deze gegevens als nuttig voor een aangifte.
3. Doe aangifte bij de politie. Dat kan voor internetoplichting online via politie.nl.
4. Meld het bij de Fraudehelpdesk. Dat gaat via de formulieren op fraudehelpdesk.nl. Telefonisch zijn ze bereikbaar via 088 7867372, op de tijden die op de site staan.
5. Meld het bij het platform waar je hebt gekocht of verkocht, zodat het account kan worden geblokkeerd.

Twijfel je over een link die je hebt gekregen, dan kun je die controleren op checkjelinkje.nl voordat je erop klikt. Meer artikelen over veilig kopen en verkopen vind je in de rubriek veilig handelen.

Tot slot

De meeste oplichting bij tweedehands LEGO volgt een vast patroon: haast, een betaallink of een prijs die te mooi is. Wie die signalen kent en betaling en contact op het platform houdt, loopt weinig risico. Zoek je een set of minifiguur, kijk dan in de BrickVillage-catalogus, waar je altijd met kopersbescherming koopt. Wil je zelf iets verkopen, dan doe je dat veilig via verkoop iets, ook vanuit de BrickVillage-app. Hoe betalen en uitbetalen werkt, lees je in de veelgestelde vragen.

LEGO® is een handelsmerk van de LEGO Groep. BrickVillage is een onafhankelijke marktplaats en is niet verbonden aan de LEGO Groep.